Αφιερώματα,  Σκέψεις & Λέξεις

Νίκος Καζαντζάκης: Αντισυμβατικός και «αφορισμένος»…

 Σκαλίζοντας μέσα στις αναμνήσεις, βρήκα κρυμμένο καλά μέσα σε μια θημωνιά του μυαλού μου αναμνήσεις από την βιβλιοθήκη του δωματίου μου. Στα παιδικά μου μάτια φάνταζε τεράστια και δεν είχα την γνώση να εκτιμήσω τότε τον θησαυρό που στεκόταν μπροστά μου. Ακόμη μέχρι και σήμερα θυμάμαι με κάθε λεπτομέρεια την διάταξη των βιβλίων.

Δεξιά βρισκόταν η συλλογή του Ζακ Ιβ Κουστό που την λάτρευα, φωτογραφίες από τις εξερευνήσεις του και εννοείται σαν παιδί είχα ξεχωρίσει το βιβλίο για τα δελφίνια. Από πάνω βρισκόταν η συλλογή του Ιουλίου Βερν που με ταξίδευε με τις φανταστικές του ιστορίες και μου έδινε την δυνατότητα να πρωταγωνιστώ και εγώ νοερά μαζί τους. Ψηλά στο κέντρο η Δομή που δεν πιστεύω ότι υπήρχε ελληνικό σπίτι που να έλειπε ποτέ. Αριστερά η ιστορία της Κρήτης λόγω καταγωγής δεν έλειπε από το σπίτι μας!

Υπήρχε όμως ένα ξεχωριστό ράφι το οποίο ήταν ενσωματωμένο στο γραφείο μου και περιείχε το μεγαλύτερο θησαυρό της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας και όχι μόνο…Δεξιά ο Μενέλαος Λουντέμης και αριστερά ο Νίκος Καζαντζάκης.

Θυμάμαι τις φωνές του πατέρα μου και τον εκνευρισμό του όταν 7 χρόνων με έπιασε να διαβάζω το «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται». Μάλλον δεν το είχε διαβάσει ποτέ του, πάρα ήταν θύμα και εκείνος της τεράστιας προπαγάνδας που είχε δεχτεί ο Νίκος Καζαντζάκης από την εκκλησία και είχε διαστρεβλώσει την κρίση του κόσμου εναντιώνοντας τον απαγορεύοντας την κυκλοφορία των βιβλίων του Καζαντζάκη στην Ελλάδα την ίδια στιγμή που ο διεθνής χώρος τον αποθέωνε.

Δεν είναι εξάλλου τυχαίο ότι ο περισσότερος κόσμος πιστεύει ότι η εκκλησία αφόρισε τον Νίκο Καζαντζάκη πράγμα που δεν συνέβη ποτέ. Ο «αφορισμός»του Νίκου Καζαντζάκη οφείλεται στους Έλληνες δημοσιογράφους της εποχής,  οι οποίοι χρησιμοποιούσαν ως τίτλο στις εφημερίδες: «Η εκκλησία αφόρισε τα βιβλία του Νίκου Καζαντζάκη». Η Ευρώπη προχωρούσε μπροστά αφήνοντας τις πληγές του Β’ Παγκοσμίου πολέμου πίσω της και εμείς ακόμη προσπαθούσαμε σαν χώρα, μόλις μισό αιώνα πριν, να βγούμε από τον Μεσαίωνα της «ιεράς εξέτασης».

Σχεδόν οι περισσότεροι σήμερα γνωρίζουμε τον Leo Buscaglia από το βιβλίο του «Να ζεις, να αγαπάς και να μαθαίνεις» που κυκλοφόρησε το 1982. Ένα ιδιαίτερο και διδακτικό βιβλίο που προσωπικά το είχα αγαπήσει και ήταν ευανάγνωστο. Ωστόσο, 60 χρόνια πριν ο Νίκος Καζαντζάκης είχε γράψει ένα παρόμοιο βιβλίο το οποίο ήταν το πρώτο που διάβασα και με συνεπήρε με την γραφή και την ορμή του λόγου που διέκρινε ο Νίκος Καζαντζάκης. «ΑΣΚΗΤΙΚΗ»ένας καταιγισμός σκέψεων, ένας οδηγός ζωής που σου καλλιεργεί τη σκέψη πέρα από τα στερεότυπα. Διαβάζοντας την «Ασκητική»,  νιώθεις να παλεύεις με το μέσα σου, με όσα μέχρι τώρα πιστεύεις . Σε κάνει να ξεσηκωθείς και να παλέψεις για τα ιδανικά σου, για τις ιδέες σου και να μην συμβιβάζεσαι με ότι σε φθείρει.

Πολλά τα έργα του Νίκου Καζαντζάκη, πολλά για τα οποία πλήρωσε με την φήμη του, όπως «Ο Τελευταίος πειρασμός» που απαγορεύτηκε και από την εκκλησία της Ελλάδος κι από το Βατικανό αλλά και «Ο καπετάν Μιχάλης» μόνο από τους «φημισμένους κριτικούς λογοτεχνίας» παπάδες της δικής μας εκκλησίας.

Αλλά όπως είπε και ο Καζαντζάκης «Μου δώσατε μια κατάρα, Άγιοι Πατέρες, σας δίνω μια ευχή: Σας εύχομαι να ‘ναι η συνείδησή σας τόσο καθαρή όσο η δική μου και να ‘στε τόσο ηθικοί και θρήσκοι όσο είμαι εγώ.».

Ένας αγωνιστής που δεν υπέκυψε ποτέ σε κανέναν και ακολουθούσε μόνο το αντάριασμα της καρδιάς του. Έργα όπως η «Οδύσσεια»είναι μοναδικά. Δυστυχώς όμως ο άνθρωπος αυτός δεν είχε την απήχηση που θα έπρεπε στην ίδια του την χώρα και είχε γράψει «Γλίτωσα από την πατρίδα, γλίτωσα από τους παπάδες, γλίτωσα από τα λεφτά, ξεκοσκινίζω… Λευτερώνουμαι, γίνουμαι άνθρωπος.».

Κλείνοντας δεν θα ήθελα να γράψω τίποτε άλλο παρά μόνο να προσθέσω την αγαπημένη μου φράση από την «Ασκητική»: «Δε ζυγιάζω, δε μετρώ, δε βολεύομαι! Ακολουθώ το βαθύ μου χτυποκάρδι.».

Μάνος Σταφυλαράκης

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

error: Content is protected !!